Pastorały

Pastorał najpierw używany był przez opatów. Pierwszym opatem, który go używał był św. Kolumban (+ 615). Odtąd szybko się rozpowszechnił. Poza klasztorami używali go biskupi, książęta i królowie jako znak władzy. Do liturgicznych insygniów zalicza się go od XI w. Zakrzywienie u góry jest symbolem troski pasterskiej biskupa, który ma odciągać wiernych od zła, jak pasterz owce. Środkowa część pastorału oznacza podporę i symbolizuje służbę ludowi oraz umacnianie jego wiary. Dolna część pastorału ostro zakończona oznacza troskę pasterską w zachęcaniu, napominaniu, a nawet w karceniu. Papież od XII wieku używa pastorału prostego, zakończonego krzyżem.

Laskę pasterska przekazuje się biskupowi podczas liturgii sakry, po właściwej ceremonii święceń, wraz ze słowami: "Przyjmij pastorał, znak urzędu pasterskiego posługiwania, i czuwaj nad całą owczarnią, nad którą Duch Święty ustanowił cię biskupem, abyś kierował Kościołem Bożym".

Również opaci i ksienie otrzymują pastorał podczas swoich święceń. W starożytności na Wschodzie laska była odznaką herolda, lub też uzywano jej jako berła. Wielokrotnie w Starym Testamencie wspomina się o lasce. ..."Twój kij i Twoja laska są tym, co mnie pociesza", zwraca się psalmista do Boga. Również i Mojżesz sprawia w Egipcie wiele cudów przez podniesienie laski. Zaś laska jego brata, Aarona, okrywa się zielenią, zakwita i wydaje dojrzałe migdały.

Starszą od pastorału i laski pasterskiej biskupa

jest laska mnisia, mająca przypominać o lasce proroka Eliasza i nosząca u szczytu krzyż w kształcie greckiej litery "tau". Z niej powstał pastorał opacki, który w tym kształcie ciągle jeszcze jest w użyciu w Kościele Wschodnim. Pastorał biskupa Kościoła katolickiego zakończony jest zakrzywieniem w formie spirali. Na niej od okresu romańskiego i gotyckiego znajdują się często symbole i sceny z biblijnej historii zbawienia: walka archanioła Michała z szatańskim smokiem, zwiastowanie, sieć rybacka apostołów, symbole eucharystyczne - kłos i gołębica, i wiele innych. Na wielu tych pastorałach króluje Maryja z Dziecięciem Jezus, symbol obrony dla biskupa noszącego laskę pasterską. Pasterz też musi mieć ochronę, aby mógł chronić i prowadzić innych.